Linvisible menace : tout savoir sur les PFAS dans notre eau potable

Data publikacji: 25.04.2024
L'invisible menace: Tout savoir sur les PFAS dans notre eau potable

PFAS, te wszechobecne w naszym codziennym życiu substancje chemiczne, stanowią podstępne zagrożenie dla naszego zdrowia. Ukryte w wielu produktach (telefonach, przyborach kuchennych, kosmetykach), przenikają do naszego życia, zanieczyszczając wodę, powietrze, a nawet nasze ciała.

Jakie zagrożenie stanowią jednak dla naszego samopoczucia? Jak radzić sobie z tymi związkami i filtrować je z wody w domu? W tym artykule ujawnimy prawdę o tych niewidzialnych wrogach.

Czym są PFAS?

PFAS, wytwarzane przez człowieka, to grupa ponad 4 700 szeroko stosowanych substancji chemicznych. Są to sztuczne związki znane ze swojej odporności na wodę, plamy i tłuszcz.

Ta właśnie trwałość budzi niepokój, ponieważ PFAS rozkładają się w środowisku i w naszym organizmie bardzo powoli. Dlatego nazywa się je również wiecznymi zanieczyszczeniami.

Ponadto PFAS to skrót od substancji perfluoroalkilowych i polifluoroalkilowych. Te związki chemiczne występują w wielu produktach codziennego użytku. Czasami można je znaleźć również w wodzie pitnej.

Jakie produkty zawierają PFAS?

PFAS kryją się w wielu przedmiotach codziennego użytku, znacznie większej liczbie, niż mogłoby się wydawać! Łącznie zidentyfikowano ponad 1400 PFAS stosowanych w ponad 200 różnych zastosowaniach.

Oto kilka obszarów zastosowania:

  • Elektronika, tworzywa sztuczne i guma: produkcja komponentów, izolacja kabli itp.

  • Farby i powłoki: powłoki nieprzywierające, wodoodporne i odporne na plamy.

  • Produkty do pielęgnacji ciała i kosmetyki: kremy, balsamy, szminki itp.

  • Pestycydy: środki owadobójcze, herbicydy, fungicydy.

  • Produkty farmaceutyczne: krople do oczu, niektóre leki.

  • Farby drukarskie: wkłady atramentowe, tonery.

  • Masy uszczelniające i kleje: kleje, uszczelniacze.

Ogólnie rzecz biorąc, te wieczne zanieczyszczenia są wykorzystywane przy produkcji wielu przedmiotów codziennego użytku, aby zwiększyć ich odporność, trwałość lub wydajność. Dotyczy to między innymi:

  • Ekrany telefonów komórkowych,

  • Smary do rowerów,

  • Sztuczna trawa,

  • Liny wspinaczkowe,

  • Soczewki kontaktowe,

  • Środki do dezynfekcji rąk,

  • Środki owadobójcze przeciw komarom,

  • Nici dentystyczne,

  • Nieprzywierające przybory kuchenne,

  • Wodoodporne kurtki outdoorowe,

  • Opakowania żywności,

  • Powłoki strun gitarowych i klawiszy fortepianowych.

Ponadto PFAS mogą przenikać z opakowań papierowych i plastikowych, zwiększając naszą ekspozycję na te substancje i ich zagrożenie dla zdrowia publicznego.

Jakie mechanizmy przenikania i drogi skażenia PFAS występują w wodzie z sieci wodociągowej?

Poza produktami, których używamy, PFAS przedostają się do naszego organizmu z różnych źródeł, w tym z żywności, wody, powietrza i kurzu. Występują w całej Europie, również we Francji.

Skażenie powietrza wynika w dużej mierze z osadzania się w atmosferze PFAS pochodzących z fabryk lub innych źródeł zanieczyszczenia powietrza. Oto jak wygląda sytuacja w przypadku żywności i wody przeznaczonej do spożycia:

Mechanizmy przenikania PFAS do żywności

Jeśli chodzi o żywność, głównymi źródłami PFAS są ryby i owoce morza. W podrobach dziczyzny również występują wysokie stężenia PFAS. Inne skażone produkty to mięso, jaja, mleko, owoce i warzywa (zwłaszcza korzeniowe).

Zastanawiasz się, w jaki sposób dochodzi do skażenia żywności przeznaczonej do spożycia? Oto różne drogi:

  • Zanieczyszczenie gleby i wód: Uprawy mogą wchłaniać PFAS obecne w glebie lub wodzie do nawadniania, zanieczyszczając w ten sposób owoce, warzywa i zboża. Gleba nasiąka tymi substancjami wskutek przypadkowych lub celowych wycieków chemikaliów.

  • Bioakumulacja u zwierząt: Zwierzęta hodowlane przyjmują PFAS wraz z pokarmem i wodą, co prowadzi do gromadzenia się tych substancji w ich tkankach. Następnie zanieczyszczenia te przedostają się do organizmu człowieka wraz ze spożywanymi produktami pochodzenia zwierzęcego.

  • Przenikanie z opakowań: Niektóre opakowania żywności, zwłaszcza wykonane z materiałów zawierających fluor, mogą uwalniać PFAS do znajdującej się w nich żywności.

  • Kontakt ze skażonym sprzętem: Maszyny i przybory używane do przetwarzania żywności mogą uwalniać PFAS, zanieczyszczając gotowe produkty.

Drogi przedostawania się PFAS do wody pitnej

Obecność PFAS w wodzie przeznaczonej do spożycia i wodzie z kranu wynika z tego, że te trwałe zanieczyszczenia mogą przenikać do gleby. Następnie zanieczyszczają rzeki i jeziora, a ostatecznie także nasze wody gruntowe.

Stopień zanieczyszczenia zależy od rodzaju PFAS i właściwości gleby. Im dłuższy łańcuch węglowy PFAS i im więcej materii organicznej zawiera gleba, tym większe zanieczyszczenie.

Ponadto badania wykazały obecność PFAS w wodzie pitnej w wielu regionach świata. Dlatego ważne jest zrozumienie potencjalnych źródeł zanieczyszczenia oraz wdrożenie odpowiednich środków kontroli sanitarnej i monitoringu.

Jak PFAS wpływają na zdrowie?

Większość badanych substancji per- i polifluoroalkilowych (PFAS) jest umiarkowanie lub silnie toksyczna, zwłaszcza dla rozwoju dzieci. Jednak najbardziej narażone są osoby o wysokim poziomie ekspozycji oraz grupy wrażliwe, takie jak dzieci i osoby starsze. Oto cztery główne zidentyfikowane zagrożenia:

  1. Osłabienie odpowiedzi immunologicznej na szczepionki: PFAS mogą osłabiać nasz układ odpornościowy, zmniejszając skuteczność niektórych szczepionek.

  2. Zaburzenia stężenia lipidów we krwi: Narażenie na PFAS wiąże się ze wzrostem poziomu cholesterolu, który jest czynnikiem ryzyka chorób układu krążenia.

  3. Niższa masa urodzeniowa: Badania sugerują, że kobiety w ciąży narażone na PFAS mogą rodzić mniejsze dzieci.

  4. Zwiększone ryzyko raka nerki: Ustalono związek między narażeniem na PFAS a rakiem nerki. Mogą być z nim powiązane również inne rodzaje nowotworów.

Według regionalnych agencji zdrowia publicznego (takich jak Europejska Agencja Środowiska) PFAS mogą również powodować uszkodzenia wątroby, choroby tarczycy, otyłość i problemy z płodnością.

Jakie są regulacje dotyczące PFAS i działania mające na celu ograniczenie ich obecności?

Na całym świecie podejmowane są liczne działania mające na celu ochronę zdrowia publicznego i środowiska przed PFAS poprzez zaostrzanie przepisów.

Na przykład Unia Europejska przyjęła szereg regulacji mających na celu ograniczenie stosowania substancji perfluoroalkilowych i polifluoroalkilowych oraz narażenia na nie. Należy do nich między innymi rozporządzenie REACH (w sprawie rejestracji, oceny i udzielania zezwoleń na stosowanie substancji chemicznych).

Ostatnie z nich wprowadza ograniczenia dotyczące PFCA i proponuje dodatkowe ograniczenia dotyczące PFHxS, PFHxA oraz PFAS stosowanych w pianach gaśniczych. Dwie grupy PFAS (GenX i PFBS) są już sklasyfikowane jako substancje wzbudzające szczególnie duże obawy (SVHC). Do ograniczenia narażenia na PFAS przyczyniają się również inne przepisy), takie jak:

  • konwencja sztokholmska w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych (TZO),

  • rozporządzenie CLP (w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji chemicznych),

  • europejska dyrektywa w sprawie wody pitnej.

Jak zarządzać PFAS w wodzie do użytku domowego i je z niej usuwać?

Obecność PFAS w wodzie domowej budzi obawy o zdrowie ludzi ze względu na potencjalnie szkodliwe skutki ich działania. Na szczęście można podjąć działania, aby ograniczyć ilość tych związków i filtrować wodę, chroniąc w ten sposób zdrowie swojej rodziny.

Wykrywanie PFAS w wodzie w domu

Walońskie Towarzystwo Wodne (SWDE) i Vivaqua oferują narzędzia online, dzięki którym można sprawdzić jakość wody w swoim domu. Aby otrzymać pełny raport w formacie PDF do pobrania, zawierający wyniki analiz PFAS przeprowadzonych w ciągu ostatnich 12 miesięcy, wystarczy podać kod pocztowy, ulicę i numer domu. Amerykańscy naukowcy opracowali również prototyp do wykrywania PFAS w wodzie. Wystarczy nanieść kroplę wody na specjalny pasek. Przesuwając się po pasku, woda napotyka substancję chemiczną, która zmienia kolor w przypadku wykrycia PFAS.

Ten prosty i szybki test pozwala wykryć dwa powszechne związki PFAS (PFOA i PFBA) w stężeniach zbliżonych do europejskich limitów dla wody pitnej. Warto zauważyć, że przepisy w Stanach Zjednoczonych są bardziej rygorystyczne, a dopuszczalne stężenia tych substancji są niższe. W Europie limity są aktualizowane w świetle odkryć naukowych, a niektóre kraje, takie jak Dania, już przyjęły bardziej rygorystyczne normy.

Instalacja filtrów skutecznych przeciwko PFAS i dobre praktyki

Filtry z węglem aktywnym to najtańsze rozwiązanie do wychwytywania zanieczyszczeń chemicznych, takich jak PFAS, obecnych w wodzie. Filtry zawarte w naszych systemach filtracji Weeplow mogą usuwać do 99,999% szkodliwych zanieczyszczeń. Istnieją różne rodzaje filtrów z węglem aktywnym:

  • Filtry z granulowanym węglem aktywnym: Filtry te, wypełnione granulkami węgla aktywnego, działają jak pułapki na PFAS, gdy przepływa przez nie woda.

  • Filtry z węglem aktywnym w proszku: Działają na tej samej zasadzie co filtry granulowane, ale wykorzystują węgiel aktywny w proszku.

  • Impregnowany węgiel aktywny: Jeszcze skuteczniejszy węgiel aktywny wzbogacony jest cząsteczkami, które przyciągają PFAS, zapewniając ich maksymalne wychwytywanie.

Aby zapewnić skuteczną filtrację, pamiętaj o regularnej konserwacji i wymianie filtrów zgodnie z instrukcjami producenta.

Chroń się przed niewidzialnym zagrożeniem PFAS już dziś!

PFAS to sztuczne cząsteczki cenione w przemyśle za odporność na wodę, plamy i tłuszcz. Nic dziwnego, że są stosowane w ponad 200 różnych zastosowaniach. SChoć trudniej uniknąć zanieczyszczenia pochodzącego z żywności, powietrza i kurzu, możesz jednak zadbać o jakość swojej wody. Szczególną uwagę należy poświęcić ochronie najbardziej wrażliwych członków rodziny, zwłaszcza dzieci, kobiet w ciąży i osób starszych.

Już dziś zacznij działać, aby kontrolować i filtrować te szkodliwe związki obecne w wodzie, chroniąc zdrowie swoje i swoich bliskich. W Weeplow specjalizujemy się w grawitacyjnych systemach filtracji wody. Przejrzyjnasz sklep internetowy, aby znaleźć system ochrony wody dopasowany do swoich potrzeb.

 



Przeczytaj także

View all articles